Noi nghĩa ở nhân

Định nghĩa

Thành ngữ:
- Noi theo và thực hành đạo nghĩa ở con người: Thành ngữ này khuyên con người phải lấy "nhân" (lòng nhân ái, yêu thương) và "nghĩa" (điều phải, lẽ phải) làm căn bản, làm nơi an trú và con đường để sống. Nó nhấn mạnh việc tự nguyện và kiên trì tu dưỡng, hành xử theo các đức tính tốt đẹp này.

Ví dụ sử dụng

Thành ngữ:
- Người quân tử luôn lấy việc "noi nghĩa ở nhân" làm mục tiêu tu thân. (Người quân tử luôn lấy việc noi theo và thực hành đạo nghĩa ở con người làm mục tiêu tu dưỡng bản thân.)
- Câu nói "noi nghĩa ở nhân" của Mạnh Tử là kim chỉ nam cho cách sống đạo đức. (Câu nói "noi nghĩa ở nhân" của Mạnh Tử là phương châm chỉ đạo cho lối sống đạo đức.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Noi nghĩa ở nhân" như một triết lý sống: Thành ngữ này thường được dùng trong văn chương, triết học hoặc các bài giảng đạo đức để chỉ một lý tưởng sống cao đẹp, lấy đức "nhân" và "nghĩa" làm gốc.
- Theo tư tưởng Nho giáo, bậc thánh nhân là người đã hoàn toàn "noi nghĩa ở nhân". (Theo tư tưởng Nho giáo, bậc thánh nhân là người đã hoàn toàn noi theo và an trú trong đạo nhân nghĩa.)

Biến thể và từ gần giống

Cư nhân do nghĩa: Ở vào chỗ nhân, đi theo con đường nghĩa. Đây là cụm từ gốc trích dẫn từ sách Mạnh Tử, là cơ sở cho thành ngữ "noi nghĩa ở nhân".
Nhân nghĩa: (Danh từ) Chỉ chung đạo lý làm người, lòng thương người và sự công bằng, chính trực.

Từ đồng nghĩa

Giải thích ý nghĩa thành ngữ

Nguồn gốc: Thành ngữ bắt nguồn từ tư tưởng của Mạnh Tử, một nhà triết học lớn của Nho giáo. Ông ví "nhân" như ngôi nhà an ổn để con người cư trú, và "nghĩa" như con đường chính đáng để con người bước đi. "Noi nghĩa ở nhân" có nghĩa là lấy nhân làm nơi an trú (ở) và lấy nghĩa làm con đường để noi theo (noi).
Hàm ý: Thành ngữ nhấn mạnh rằng việc từ bỏ "nhân" và "nghĩa" cũng giống như tự đánh mất chính mình. Nó khẳng định đây là bản tính tự nhiên và là trách nhiệm cao cả của con người.

Mạnh Tử: "Ngô nhân bất năng cư nhân do nghĩa vi chi tự khí giã. Nhân nhân chi an trạch giã. Nghĩa nghĩa chi chính lộ giã" (Thân ta không thể ở vào chổ nhân, đi theo con đường nghĩa, gọi đó là mình tự bỏ mình. Nhân là nhà yên ấm của con người, Nghĩa là con đường chính của người)